
de Volkskrant
27 september 2014 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Wat werd afgelopen week beweerd? Tijdens een operatie wakker worden komt bijna wekelijks voor. Wat zegt de zoutkorrelcheck? U gaat nu slapen. 
Bang om wakker te worden op de operatietafel terwijl de chirurg nog bezig is? Dat is terecht, als we het AD mogen geloven: de krant meldt dat deze nachtmerrie in Nederland bijna elke week plaatsvindt. Gelukkig werkt een Leidse professor aan een oplossing. Dat scheelt. 

De constatering dat 'eens in de één à twee weken' een Nederlandse patiënt op de operatietafel ontwaakt, is natuurlijk een goed verkooppraatje voor het Leidse onderzoek en bevredigt de sensatiezucht van AD. Belangrijker is de vraag of er enige waarheid in dat getal schuilt. 

Het cijfer in het AD-berichtje is afgeleid uit een nieuw Brits onderzoeksrapport, genaamd NAP5. Honderden ziekenhuizen hielden daarvoor jarenlang alle meldingen bij van patiënten die zeiden zich bewust te zijn geweest van het artsenkluswerk aan hun lijf. Daaruit bleek dat tijdens één op de 19 duizend operaties een patiënt onbedoeld iets meekrijgt van de gebeurtenis. 

Een meevaller is dat het Britse getal voor bijna driekwart bestaat uit meldingen van patiënten die door een artsenfout moeizaam in slaap vielen vóór de operatie of verward wakker werden ná de operatie. Geen horrorverhalen dus. Strepen we die gevallen weg, dan zal in werkelijkheid één patiënt op de snijtafel ontwaken, terwijl 60 duizend anderen rustig doorslapen. Zelfs mensen die vaker onder het mes moeten, hoeven niet op een nachtmerrie te rekenen. 

Zeldzaam of niet: hoeveel keer per week gebeurt het dan in Nederland? Hier wordt het giswerk. De Nederlandse Vereniging van Anesthesiologie laat weten dat niemand bijhoudt hoe vaak patiënten ontwaken en hoeveel operaties met volledige narcose er überhaupt plaatsvinden. Als we gokken dat in Nederland patiënten bij de helft van de jaarlijkse 1,4 miljoen operaties slapen, dan zal slechts éénmaal per viereneenhalve week een patiënt tijdens de operatie wakker worden. 

Niet alleen ligt de schatting van de krant zo'n drie keer te hoog. Ze vergeten ook nog eens te melden dat één ontwakende patiënt per maand nog altijd een zeldzaamheid is, omdat het buiten dat ene geval tienduizenden keren goed gaat. 
